دستگاه اکسیژنساز چیست؟ نحوه کار، نگهداری و استفاده ایمن
اکسیژنساز هوای اتاق را میکشد، نیتروژن را تا حد زیادی جدا میکند و هوای غنیشده از اکسیژن را با جریان مشخص به بیمار میرساند. برخلاف کپسول، ذخیره محدود اکسیژن ندارد اما به برق، جریان هوای آزاد و سرویس منظم وابسته است. استفاده تنها زمانی ایمن است که پزشک مقدار جریان و زمان مصرف را تعیین کرده باشد.
خرید اینترنتی و مصرف اکسیژن بدون ارزیابی میتواند خطرناک باشد. دبی بالاتر همیشه بهتر نیست و ممکن است در برخی بیماران به افزایش دیاکسیدکربن یا آسیب ناشی از اکسیژن منجر شود.
اکسیژنساز چگونه کار میکند؟
کمپرسور، هوا را از فیلتر عبور میدهد و ستونهای زئولیت نیتروژن را جذب میکنند. دستگاه بین ستونها جابهجا میشود تا خروجی پیوسته بسازد. فلومتر دبی را بر حسب لیتر در دقیقه تنظیم میکند و بعضی مدلها حسگر خلوص، ساعت کارکرد و آلارم فشار یا برق دارند. خلوص و حداکثر جریان باید همزمان بررسی شوند؛ عدد ظرفیت بهتنهایی کافی نیست.
مدل ثابت و پرتابل
اکسیژنساز ثابت
برای استفاده طولانی در منزل طراحی شده، معمولاً جریان پیوسته بیشتری دارد و با برق شهری کار میکند. وزن و صدا، مصرف برق، دسترسی به سرویس و برنامه قطعی برق در انتخاب مهماند.
اکسیژنساز پرتابل
سبکتر و باتریدار است و بعضی مدلها اکسیژن را فقط هنگام دم بهصورت پالسی میدهند. عدد تنظیم پالس الزاماً معادل همان لیتر در دقیقه جریان پیوسته نیست. توانایی دستگاه برای حفظ اکسیژن هدف هنگام راه رفتن و خواب باید ارزیابی شود.
ظرفیت چند لیتر مناسب است؟
نسخه پزشک دبی مورد نیاز در استراحت، فعالیت و خواب را مشخص میکند. دستگاه باید در همان دبی خلوص اعلامشده را حفظ کند و ذخیره عملکرد داشته باشد. انتخاب پنج یا ده لیتری فقط بر اساس عبارت روی بدنه درست نیست؛ نمودار خلوص در جریانهای مختلف، نوع جریان و امکان افزایش نیاز در آینده باید بررسی شوند.
راهاندازی روزانه
دستگاه را عمودی، روی سطح ثابت و با فاصله کافی از دیوار و پرده قرار دهید تا ورودی هوا بسته نشود.
فیلتر، شلنگ، کانولا و در صورت تجویز مرطوبکننده را طبق دفترچه کنترل کنید.
دستگاه را روشن کنید و زمان آمادهشدن توصیهشده را رعایت نمایید.
فلومتر را دقیقاً روی دبی نسخه تنظیم کنید و شناور را از زاویه درست بخوانید.
از خم نبودن شلنگ و خروج اکسیژن مطمئن شوید و آلارمها را نادیده نگیرید.
پس از مصرف، دستگاه و تجهیزات را طبق آموزش خاموش و نگهداری کنید.
مرطوبکننده و کانولا
مرطوبکننده برای همه لازم نیست. اگر تجویز شده، فقط آب توصیهشده و ظرف تمیز به کار ببرید و از پرکردن بیش از خط مجاز خودداری کنید. ورود آب به شلنگ، ظرف آلوده یا تعویض دیرهنگام کانولا خطر آلودگی و انسداد را افزایش میدهد. برای خشکی بینی از فرآورده روغنی یا وازلین نزدیک اکسیژن استفاده نکنید؛ گزینه پایهآب را با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید.
تمیزکردن و سرویس
بدنه را پس از قطع برق با پارچه کمی مرطوب پاک کنید و هیچ مایعی داخل دستگاه نریزید.
فیلتر قابل شستوشو را در فاصله توصیهشده تمیز و کاملاً خشک کنید؛ فیلتر خیس را نصب نکنید.
کانولا، ماسک، شلنگ و بطری را طبق برنامه سازنده و تأمینکننده تعویض یا تمیز کنید.
ساعت کارکرد، صدای جدید، گرمای غیرعادی و آلارم خلوص را ثبت کنید.
سرویس داخلی و تعویض زئولیت یا کمپرسور را به مرکز مجاز بسپارید.
ایمنی آتش و برق
در اتاق تهویه ایجاد کنید و سیگار، ویپ، شمع، شعله و جرقه را دور نگه دارید.
طبق راهنمای NHS دستگاه را از شعله باز و منابع گرما فاصله دهید و توصیه محلی تأمینکننده را رعایت کنید.
از چندراهی نامناسب، سیم آسیبدیده یا پوشاندن دستگاه استفاده نکنید.
محصولات روغنی، اسپری قابل اشتعال و حلالها را هنگام اکسیژندرمانی به کار نبرید.
آشکارساز دود فعال و برنامه خروج اضطراری داشته باشید.
برنامه قطعی برق و خرابی
اگر بیمار به اکسیژن پیوسته وابسته است، منبع پشتیبان کافی، شماره تأمینکننده و برنامه انتقال باید قبل از بحران آماده باشد. مدت باتری یا کپسول را با دبی واقعی محاسبه کنید. آلارم قطع برق، کاهش خلوص یا فشار را فقط خاموش نکنید؛ بیمار و مسیر اکسیژن را بررسی و طبق آموزش به منبع جایگزین منتقل کنید.
راهنمای خرید
نوع جریان پیوسته یا پالسی و سازگاری با نسخه
حفظ خلوص در دبی مورد نیاز
حداکثر جریان واقعی و فشار خروجی
صدا، مصرف برق، وزن و چرخها
باتری و امکان شارژ در مدل پرتابل
آلارم برق، خلوص، فشار و گرما
موجود بودن فیلتر و قطعات و خدمات سرویس
چه زمانی کمک پزشکی لازم است؟
کبودی، تنگی نفس رو به افزایش، گیجی، خوابآلودگی، سردرد جدید، درد قفسه سینه یا پایین ماندن اکسیژن نسبت به هدف فرد نیازمند تماس با تیم درمان یا اورژانس است. ابتدا از روشن بودن دستگاه و باز بودن شلنگ مطمئن شوید، اما درمان اورژانسی را برای تعمیر دستگاه به تأخیر نیندازید.
پرسشهای متداول
آیا اکسیژنساز همان دستگاه تصفیه هواست؟
خیر. اکسیژنساز خروجی غنیشده برای بیمار تولید میکند؛ دستگاه تصفیه هوا فقط ذرات یا آلایندههای هوا را کاهش میدهد.
آیا مدل ۱۰ لیتری اکسیژن خالصتری دارد؟
الزاماً نه. ظرفیت بیشتر به حداکثر جریان مربوط است. خلوص واقعی باید در دبی مصرف بررسی شود.
آیا دستگاه باید شبانه خاموش شود؟
اگر اکسیژن هنگام خواب تجویز شده است، خاموش کردن خودسرانه درست نیست. برنامه کارکرد را پزشک تعیین میکند و دستگاه باید برای مدت لازم مناسب باشد.
جمعبندی
اکسیژنساز منبع مناسب برای اکسیژندرمانی طولانی است، به شرط نسخه درست، ظرفیت متناسب، تهویه و سرویس منظم. پیش از خرید، جریان پیوسته یا پالسی، خلوص در دبی نسخه، آلارمها و برنامه برق پشتیبان را بررسی کنید و هیچ تنظیمی را خودسرانه تغییر ندهید.
منابع معتبر و تاریخ بازبینی
این مقاله با استفاده از منابع زیر بازبینی شد. آخرین بازبینی محتوا: ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.